Hội chợ “Auto Vietnam” 2008
Do ít nhiều cũng “liên quan” tới xe cộ, “không đi thì áy náy”, nên rốt cục, chúng tôi cũng tới xem hội chợ ô tô tổ chức vào những ngày oi bức giữa mùa hè 2008 tại triển lãm Giảng Võ, Hà Nội. Lúc xem xong mới thấy ngỡ ngàng trống vắng vì trí tưởng tượng có phong phú đến mấy cũng không thể sắp xếp bố cục, hư cấu chút dấm tỏi ớt, thêm chút “story hiện trường” để viết một bài phóng sự theo lối thông thường về sự kiện nói trên. Đó là bởi giấc mơ - có thể còn hơi phong phú - đã bị biến thành hiện thực - rất đỗi nghèo nàn.
Nô nức hẹn nhau vào 9h sáng ngày thứ Bảy, gửi xe bà bán nước chè bên này đường, chưa kịp định thần thì bỗng một bác bán tào phớ đẩy chiếc xe đạp cũ từ đâu đi đến. Chỉ chờ có thế, anh em tôi ngồi sụp xuống vỉa hè, mỗi người tranh thủ húp một bát tào phớ bốn nghìn, nạp thêm cho cơ thể ít đậu nành pha nước đường thêm mấy viên đá để chống lại cái nóng bức khó chịu của bầu không khí có độ ẩm lên tới 100%. Lúc chúng tôi đứng dậy lững thững sang đường thì cũng là lúc khách tham quan triển lãm bắt đầu kéo đến. Vội vã chen chân mua cái vé vào cổng, điều đáng ngạc nhiên và cũng đáng thắc mắc đầu tiên đã xảy ra: giá vé là 5000 đồng, đắt hơn bát tào phớ vừa nãy có 1000 đồng, nhưng với 5000 đó, họ sẽ cho ta xem những gì?!
Con đường duy nhất dẫn tới câu trả lời là con đường trải thảm đỏ đưa anh em tôi tiến thẳng vào cổng chính của nhà triển lãm. Bỏ qua một đám xe buýt, xe tải, xe đổ rác vệ sinh môi trường đỗ ngổn ngang ngoài sân, chúng tôi bước vào nhà triển lãm trong tiếng nhạc ầm ào và ánh đèn loa lóa. Không kể đến những ki-ốt nho nhỏ của các đơn vị báo bạn đang tích cực hỗ trợ truyền thông, có thể nhận ngay ra rằng Mercedes chiếm gian hàng ở vị trí tốt nhất. Vị trí này, nói như lý thuyết phân chia kệ hàng ở siêu thị, là vị trí “vàng” bởi nó nằm ngay bên tay phải, ngang tầm mắt của khách tham quan khi họ vừa bước qua cổng chính. Trong một không gian chật hẹp, bên cạnh những lối đi thân thương kiểu “ngõ nhỏ phố nhỏ gian hàng nhà tôi ở đó”, là một loạt những chiếc xe đắt tiền như ML, GL, SLK mà người dân bình thường phải chăm chỉ lao động chừng 4-5 thế hệ may ra mới tậu nổi. Để chống lại những bàn tay tò mò của đám “thượng đế”, bản hãng cho dán những tờ A4 sau kính chắn gió, thông báo rằng toàn bộ số xe đem trưng bày đã được bán rồi, đã thuộc chủ quyền của người khác, cấm sờ mó. Nếu là bạn, bạn có vui lòng cho bản hãng mượn chiếc xe bạc tỷ mới toanh của mình đem trưng bày hay không? Hiển nhiên là không. Vậy nên mặc kệ, một thượng đế dép lê quần cộc vui cười thản nhiên thả cậu con trai hơn chục tháng tuổi vào ghế lái chiếc SLK truớc cái nhìn khó chịu của tay nhân viên PR hôm nay bị cấm nói. Ngay bên cạnh đó, một gã choai choai đang hì hục phá vỡ cái bố cục công phu của nghệ thuật sắp đặt gian trưng bày chiếc Mercedes SUV bằng cách khuân một tảng đá bày cạnh lốp xe ném sang chỗ khác. Đang bình an đứng giữa một đám túm tụm thì một cô PR tươi tắn lách tới khăng khăng đòi ghi tên xin ý kiến. Ý kiến mà cô ta định xin tôi là một câu hỏi hóc búa mà bất kỳ một tay phóng viên chuyên ngành nhà nghề nào cũng phải trằn trọc hàng đêm họa may mới bật ra câu trả lời: “Anh cho biết liệu chiếc SLK có chỗ nào chưa hoàn chỉnh về thiết kế và trang bị nội thất hay không?”. Không rõ cô PR xinh xắn nọ cố tình trêu ngươi khách tham quan hay quả thực cô chưa biết rằng SLK (cùng với CLS) là những loại xe hoàn mỹ nhất trên thị trường thế giới. Không có chỗ để chê, tôi loay hoay ngượng ngập chưa biết phải trả lời thế nào thì bỗng dưng một cô MC kéo theo 6 cô người mẫu, lênh khênh như đoàn bóng rổ nữ Braxin, cùng một đám mày râu nhốn nháo máy ảnh camera ở đâu ào tới. Và màn giới thiệu xe bắt đầu. Chỉ đợi có vậy, anh em tôi vội vã rút lui sang gian hàng Mitsubishi.
Nói đến Mitsubishi, ta không khỏi liên tưởng tới chiếc Pajero “vua sa mạc”, từng nhiều lần vô địch Dakar nhưng tại hội chợ lần này, hãng xe Nhật còn trưng bày thêm một chiếc xe “lạ” cả về thiết kế lẫn tên gọi. Zinger, tên của chiếc xe, hẳn được tung ra thị trường để Toyota Innova khỏi bơ vơ và có thêm bạn mới. Cũng như trước đây, Zolie và Zace từng nhiều năm sát cánh bên nhau. Về thiết kế bên ngoài, Zinger không thua kém Innova nhưng giá bán (31.000 USD) và trang bị động cơ (2.4L) của nó là những yếu điểm so với đối thủ vì lớp khách hàng mà cả hai hướng tới là những người sẽ đặt mức giá và mức chi phí sử dụng lên hàng đầu trong các tiêu chí khi chọn mua xe. Để lại sau lưng nỗi lo thay cho Mitsubishi trong cuộc ganh đua giành thị phần sắp tới, chúng tôi rẽ sang gian hàng của Mekong Auto. Tại đây, khách tham quan có dịp chiêm ngưỡng hai chiếc xe đẹp, đặc trưng cho phong cách Ý: Fiat 500 – Car of the Year 2008 - và Fiat Bravo thế hệ thứ hai. Nằm khiên tốn giữa hai chiếc xe này là một chiếc Mekong pick-up, hệt như bức tranh vẽ vội của tay họa sỹ vườn đặt giữa pho tượng David của Michelangelo và tấm Mona Lisa của Leonardo da Vinci. Xua tan nỗi ám ảnh của sự thắc mắc tại sao Mekong không chuyên tâm vào việc nhập và kinh doanh hai dòng Fiat nói trên thay vì tự lắp ráp chiếc xe không ra sedan, không ra bán tải, anh em tôi đã bị dòng người cuốn sang gian hàng GM-Deawoo. Ở đây, khách tham quan có ít nhất hai điều để trầm trồ: trước tiên là khoảng không quanh hàng ghế thứ ba của chiếc Vivant (Tacuma) sao mà chật thế và sau đó là chiếc LX4 hoành tráng thật. Để xem xét kỹ lưỡng chiếc xe hàng đầu của hãng xe Hàn, một thượng đế đã vọt lên bục trưng bày và mắm môi mắm lợi lắc lấy lắc để... cái logo. Là một người yêu xe, không thể chịu nổi cảnh tượng chiếc concept bị hành hạ, chúng tôi vòng vội ra phía đuôi LX4 và chợt nhận ra rằng cái nẹp nhôm (chrome ?) chạy ngang đuôi xe, nối hai đèn hậu, giống như trên chiếc Gentra, được làm hơi thô, một phần chắc cũng bởi đây mới chỉ là chiếc xe mẫu (concept). Ở phía đối diện, tại gian hàng Honda lúc này, người máy Asimo chắc đã mỏi chân, mỏi mồm và thấm mệt sau những màn trình diễn nên khán giả tản ra nhìn ngó một hàng Civic và đôi ba chiếc Honda nhập. Trước lúc đến xem, đọc qua báo chí cứ hy vọng Civic Challenge phải tầm cỡ như Type R, phải ghê gớm lắm nhưng khi mục sở thị thì mới thấy đó là một chiếc Civic thường được tuning qua quít bằng cách dán vài miếng đề-can đỏ đen ở mũi và lắp tấm cánh gió lớn ở đuôi. Trong khi đó, Civic Hybrid, đại diện của phong trào bảo vệ môi trường lại nằm sâu trong góc, như một lời kêu gọi yếu ớt và tuyệt vọng cho một xã hội xe hơi vốn quen dùng các loại xe gắn động cơ từ 2 lít trở lên. Lúng túng mãi, chúng tôi cũng tìm được lối ra nhưng không tìm thấy lối vào khu nhà phụ, nơi Toyota, Ford và Isuzu trưng bày sản phẩm. Sau một hồi mò mẫm trong bãi gửi xe, cuối cùng thì “phần còn lại của triển lãm” cũng xuất đầu lộ diện. Khu nhà phụ vắng hơn nhiều so với khu chính vì không phải khách tham quan nào cũng may mắn (và nhanh trí) trong khâu tìm kiếm như anh em tôi. Bước vào cửa chính là gian hàng Ford, nơi trưng bày chiếc xe quan trọng nhất của hội chợ ô tô Việt Nam 2008: chiếc Mondeo thế hệ mới. Mang thiết kế năng động trẻ trung hơn hẳn so với thế hệ trước, với giá bán phải chăng và chiến dịch quảng cáo dùng tới cả James Bond 007, chắc chắn Mondeo mới sẽ lấy đi của Camry một số khách hàng. Rải rác quanh chiếc xe hạng trung sắp xuất hiện trên thị trường Việt Nam là những mẫu xe quen thuộc khác của Ford như Ranger, Everest và Focus. Gần đó là chiếc Verve sedan concept, từng xuất hiện tại nhiều hội chợ xe hơi châu Á, như một lời cảnh báo gửi tới Toyota Vios, Daewoo Gentra và các loại sedan hạng B bởi đây chính là tiền thân của dòng Fiesta sedan. Ngoài chiếc xe này, còn thấy thấp thoáng một chiếc Ford được gắn logo COTY (Car of the Year) nhưng không chen chân nhìn cho rõ liệu đó có phải là S-MAX hay không vì đó mới là chủ nhân thực thụ của giải Car of the Year 2007. Giáp ranh với gian hàng Ford là gian hàng đẹp nhất, hoành tráng nhất hội chợ về mặt trang trí của Isuzu. Nhân vật chính trong gian hàng này dĩ nhiên là chiếc D-MAX, loại xe rất được ưa chuộng tại Thái lan, nơi các dòng pick-up thịnh hành. Vào Việt Nam, D-MAX không mấy thành công vì người Việt sang trọng hơn trong cách dùng xe chứ không thực dụng như người Thái và một phần có lẽ cũng bởi những màn quảng cáo phản tác dụng “chạy 100 km hết 1 lít diesel” mà Isuzu vẫn thường làm. Tấm tắc khen ngợi xong bộ vành 20 inch của chiếc D-MAX “độ”, chúng tôi tiến sang khu trưng bày của Toyota để kết thúc cuộc tham quan triển lãm xe. Không hiểu vì lý do gì nhưng hãng xe lớn nhất thế giới không những không chọn nơi trưng bày trong tòa nhà chính mà còn chọn góc khuất nhất của khu nhà phụ. Nổi bật giữa những chiếc Toyota không mùi không vị là chiếc concept FT-HS sơn trắng tuyền, đã ra mắt tại hội chợ Detroit. Qua phim ảnh, có thể khẳng định rằng đó là một chiếc xe đẹp nhưng trên thực tế, thiết kế bên ngoài của nó... còn trau chuốt hơn mà bộ vành và phần đuôi là hai điểm nhấn ấn tượng nhất. Nằm ngay gần FT-HS là một chiếc Innova màu xanh dương với miếng đề can chạy dọc thân có gam vàng xỉn như muốn làm nhỏ diện tích của mặt phẳng đơn điệu hai bên thành xe. Không bắt mắt như FT-HS nhưng Innova mãi mãi vẫn là điều bí ẩn đổi với các đối thủ khi tìm hiểu về bí quyết thành công của nó trên thị trường Việt Nam.
Xem đến đây, anh bạn đồng nghiệp của tôi thở dài và buông ra câu nói: “Không đi thì áy náy” vừa là lời tự bạch vừa là kết thúc có hậu cho buổi tham quan hội chợ xe hơi năm nay. Rời khu triển lãm, chúng tôi lại lững thững sang đường, ghé vào quán nước chiêu một hơi trà đá để bù lại chỗ mồ hôi vừa mất. Cốc trà mát lạnh giá 1000 đồng. Cộng với bát tào phớ 4000 khi nãy, vị chi là 5000 đồng. Một tiền gà, một tiền thóc. Đúng bằng giá vé xem triển lãm.
TD và TĐ
Tái bút: Xin thề trước tất cả các bóng đèn của dàn đèn trong khu triển lãm rằng chúng tôi có mang máy ảnh và máy quay nhưng không chụp ảnh vì không muốn làm trí tưởng tượng của bạn đọc bị tổn thương. Ảnh trên trang chủ là ảnh do anh em kỹ thuật web "mượn tạm" từ trang khác. Hẹn gặp lại trong các hội chợ xe hơi lần sau.