Bí mật giảm xóc “J-dampert” của McLaren đã được tiết lộ

Hoạt động theo nguyên lý quán tính

Ngày 20 tháng 8 vừa qua, hợp đồng bảo mật về chiếc giảm xóc “J-dampert” trên xe đua giữa đội đua McLaren và trường đại học Cambridge đã chính thức hết hạn và kể từ thời điểm này, bất cứ nhà sản xuất nào cũng có thể mua bản quyền của phát minh đó.

Một trong những vũ khí bí mật mà McLaren áp dụng trên xe đua của họ từ mùa giải 2005 là chiếc giảm xóc có tên gọi là “J-dampert”. Chiếc giảm xóc này là phát minh của nhóm kỹ sư trường đại học Cambridge do giáo sư Malcolm Smith dẫn đầu. Ngay sau khi mua bản quyền ứng dụng phát minh này trên xe đua vào năm 2005, McLaren đã ký kết với trường Cambridge một bản hợp đồng bảo mật có thời hạn 3 năm và hợp đồng đó vừa hết hạn vào ngày 20/8 qua. Theo thông tin từ trường đại học Cambridge, ý tưởng về chiếc giảm xóc “J-dampert” được giáo sư Smith đưa ra từ năm 1997 nhưng phải đợi đến năm 2005, nhóm nghiên cứu do ông phụ trách mới biến nó thành hiện thực. Ngay lập tức, McLaren đã mua bản quyền của loại giảm xóc này và ứng dụng trên xe đua của họ lần đầu tiên tại trận đua Tây Ban Nha Grand Prix 2005. Trong trận đua này, Kimi Raikkonen – khi đó còn thi đấu cho McLaren – đã giành chiến thắng một cách dễ dàng và đây cũng là chiến thắng đầu tiên của McLaren trong mùa giải 2005. McLaren dùng tên gọi “J-dampert” thực ra là để đánh lạc hướng các đối thủ vì sau khi chiếc giảm xóc này ra đời, các đội đua khác đã ra sức tìm hiểu ý nghĩa của chữ cái “J” nhưng không đi đến bất cứ kết quả nào vì đó là một chữ cái vô nghĩa. Trên thực tế, “J-dampert” là một loại inerter (giảm xóc hoạt động theo nguyên lý quán tính). Nhìn bên ngoài, inerter giống hệt như chiếc giảm xóc thường, một đầu nối với thân xe và đầu kia nối với hệ treo bánh xe. Bên trong inerter, người ta làm một chiếc bánh đà và khi thân xe di chuyển theo chiều thẳng đứng, bánh đà đó sẽ bắt đầu quay. Trong lúc quay, nó thu hồi năng lượng và làm giảm cường độ rung của thân xe, giúp tăng độ bám đường. “J-dampert” hoạt động độc lập với các giảm xóc thường và bổ trợ cho chúng. Khi phát hiện ra McLaren dùng loại giảm xóc mới, các đội đua khác như Ferrari, BMW, Toyota cũng bắt tay vào nghiên cứu inerter có nguyên lý tương tự và theo nhiều nguồn tin thì sở dĩ Massa phải bỏ cuộc trong trận đua Italy GP 2007 là bởi chiếc inerter trên xe đua của anh bị hỏng. Vì McLaren đã mua bản quyền và đăng ký phát minh cho inerter nên về mặt lý thuyểt, họ có thể kiện các đối thủ nói trên nhưng do quá trình nghiên cứu inerter của các đội đua này hoàn toàn độc lập với McLaren và đại học Cambridge nên cuối cùng, đội đua có trụ sở tại Woking đã không khởi kiện vì tinh thần fair-play trong thể thao. Tuy nhiên, một vụ bê bối “gián điệp công nghệ” cũng đã xảy ra khi một kỹ sư của McLaren đã tiết lộ tài liệu về inerter cho Renault. Ban đầu, Renault không hiểu hết tính năng của inerter nhưng về sau, họ cũng đã ngầm ứng dụng trên chiếc xe đua của mình.

Kể từ ngày 20/8 vừa qua, bất cứ ai cũng có thể sử dụng công nghệ này và theo nguồn tin từ báo giới phương Tây thì giáo sư Smith đã bán phát minh của ông cho Penske Racing Shocks, hãng chuyên sản xuất linh kiện cho xe đua và xe thể thao. Giáo sư Smith hy vọng rằng, phát minh của ông sẽ không dừng lại trong sân đua F1 mà tiếp tục vươn ra ngoài, đến với các dòng xe sản xuất đại trà. Trả lời phỏng vấn báo chí, ông cho biết:

“Tôi cảm thấy thật hạnh phúc khi ý tưởng mang tính lý thuyết này đã được phố biến rộng rãi trong môn thể thao đua xe và tôi hy vọng rằng, những phương tiện giao thông khác cũng sẽ được trang bị loại giảm xóc ưu việt đó”.