Không hiểu sai một tính năng tốt
Một giải pháp thông minh. Trên chiếc xe thương mại được bình chọn là “Van of The Year 2007”. Gặp một vài lời phàn nàn vu vơ không đầu không cuối ở Việt Nam. Cộng hưởng bằng dăm ba luồng thông tin “một chiều”. Được “xác nhận” bởi vài ý kiến phân tích của các “chuyên gia” mà tôi chắc rằng chưa bao giờ lái xe 16 chỗ. Bỗng trở thành “lỗi kỹ thuật”. Thành điều nghi vấn. Thành đề tài nóng của giới truyền thông. Và bởi vậy, chiều Chủ nhật 21/3 vừa qua, cánh làm báo ô tô phải “hóa thân” thành các bác tài xe buýt đường dài. Lò dò cài số 1. Không đạp ga. Đi loanh quanh, chầm chậm ở khu vực Mỹ Đình. Để thử nghiệm một chức năng mà bất cứ ai từng lái xe đều hiểu là rất tiện lợi trên Ford Transit. Van of The Year 2007.
Đầu đuôi câu chuyện như thế nào? Đã nghe, đã đọc thì nên hiểu rõ ngọn ngành. Vậy hãy cùng tìm hiểu.
Trước hết xin được đề cập đôi điều về chiếc Transit của Ford. Cho dù đây là dòng xe thương mại, ít được báo giới đề cập đến nhưng nếu quan tâm tìm hiểu về tình hình thị trường xe hơi thế giới nói chung, hẳn độc giả cũng biết rằng Ford Transit là một trong những dòng xe thương mại bán chạy nhất trên thế giới. Cuối năm 2006, khi Ford giới thiệu thế hệ Transit mà ta đang sử dụng hiện nay, một ban giám khảo gồm 19 nhà báo chuyên ngành xe hơi ở châu Âu đã bình chọn Ford Transit là “Van of The Year” – “Xe thương mại của năm” với những lý do chính thức được đưa ra như sau: „... ở chiếc Transit đời mới (đời 2007 – BBT), các kỹ sư của Ford đã tiếp tục nâng cấp và cải tiến dòng xe thương mại vốn đã nổi tiếng của họ, khiến cho việc điều khiển xe trên đường trường cũng như trong thành phố thật dễ dàng và tiện lợi. Ngoài ra, hai thế mạnh khác của Transit là chi phí sử dụng thấp và hệ thống bảo hành dành riêng cho xe thương mại, rộng khắp châu Âu của Ford...”.
Đó cũng chính là dòng xe mà Ford Việt Nam lắp ráp trong nước để phục vụ nhu cầu của các hãng lữ hành, các hãng vận tải hành khách. Giống như phần lớn những chiếc Transit đang lưu hành trên thị trường châu Âu, tại Việt Nam, dòng xe này cũng được trang bị loại động cơ turbo-diesel Duratorq TDCi dung tích 2.4L cho công suất tối đa 120 PS tại 3.500 vòng/phút và mô-men xoắn cực đại 285 Nm tại 1.750 vòng/phút. Nếu đã từng lái các dòng xe thương mại (xe tải nhẹ hoặc xe khách 16 chỗ) gắn máy dầu, hẳn các bạn cảm nhận được hai nhược điểm khá khó chịu là: rung lắc khi khởi động máy (nhất là trong những ngày trời lạnh) và khá ì khi xuất phát. Thêm vào đó, khi di chuyển trên những đoạn đường xấu (trơn trượt do bùn, cát hoặc do tuyết rơi ở các nước xứ lạnh), việc điều khiển bàn đạp ga sao cho vừa đủ ở một chiếc xe thân dài, trọng tải lớn, dẫn động bánh sau là điều không hề đơn giản, đòi hỏi kinh nghiệm lái xe lâu năm. Để khắc phục những yếu điểm này, Ford đã đưa ra một giải pháp đơn giản nhưng thật thông minh, đó là bù ga ở tốc độ vòng tua thấp, đủ duy trì đà chạy cho chiếc xe trườn êm lên phía trước mà người lái không cần phải đạp ga. Thiết kế kỹ thuật chỉ cho phép vận hành tính năng này trong những điều kiện đặc biệt như khi người lái xe đổi số hoặc thả chân phanh khi xe đang vào số, hoặc chân của người lái xe không đạp lên pê-đan ga. Như vậy, khi đến những chỗ đường đông, những đoạn đường ùn tắc, tài xế Transit không phải “múa” hai chân trên 3 bàn đạp mà có thể bỏ qua bàn đạp ga, chỉ dùng phanh và côn (dĩ nhiên là với điều kiện bạn phải cảm nhận được chân côn, không nhả côn quá nhanh, quá bất ngờ, gây chết máy).
Trong cuộc lái thử Transit ở Mỹ Đình chiều Chủ nhật 21/3, tất cả những gì Ford đưa ra trong bản thông tin kỹ thuật ở cuộc họp báo diễn ra trước đó vài hôm đều đúng trên thực tế. Dừng xe ở chỗ đường bằng, tôi cài số 1, từ từ nhả côn, không đạp ga và chiếc xe bắt đầu chuyển bánh. Sau khi nhả hết côn (vẫn không đạp ga), tốc độ vòng tua trên đồng hồ là 1.000 vòng/phút và tốc độ của xe – theo cách gọi của Ford là “tốc độ không tải mục tiêu” - là 8 km/h (chậm như người đi bộ). Tình trạng này được duy trì cho đến... Ngày tận thế nếu bạn không đạp ga, đạp phanh hay đạp côn. Nói cách khác, đây là một cách thức bù ga có kiểm soát và an toàn tuyệt đối.
Với chức năng này, tính năng vận hành của xe ổn định rõ rệt, động cơ hoạt động đều, khách ngồi trong ca-bin không cảm thấy những cú giật người về phía sau hay lao đầu lên phía trước do chân côn - có thể còn non nớt - của tài xế đã được hỗ trợ bằng một chức năng thông minh. Còn đối với người lái, đây quả là tính năng mà ai cũng muốn có trên chiếc xe - gắn số sàn - của mình bởi khi lạc vào chỗ tắc đường, hai bàn chân không phải liên tục chuyển bàn đạp côn-ga-phanh-côn mà chỉ việc rà phanh hoặc ngắt côn để duy trì khoảng cách với xe trước. Tính năng này có ở tất cả các cấp số. Từ số 2 đến số 5, tốc độ không tải mục tiêu sẽ tăng lên 15 km/h ở số 2 cho tới 40 km/h ở số 5. Những tốc độ này được lựa chọn theo tốc độ “bò trườn” thấp nhất ở mỗi cấp số mà người lái xe có thể sử dụng khi vận hành ở trạng thái bình thường. Như vậy, tùy thuộc theo tốc độ của luồng giao thông ở những khu vực ùn tắc mà ta đang tham gia, tài xế Transit có thể lựa chọn cho mình cấp số phù hợp nhất để xe bò trườn theo xe trước mà không cần đạp ga. Ở những chỗ tắc đường trong thành phố, ta có thể chọn số 1 hoặc số 2 để xe trườn lên theo tốc độ 8 km/h hoặc 15 km/h còn khi phải xếp hàng trong những dòng xe trên xa lộ, ta có thể chọn cấp số cao hơn để đạt được tốc độ bò trườn lớn hơn mà chân phải vẫn được nghỉ ngơi.
Đến đây, có thể thấy, ngoài việc giảm độ rung, độ ồn của động cơ, giải pháp duy trì “tốc độ không tải mục tiêu” trong giao thông hàng ngày trên Ford Transit có thể hiểu như một cách thức “tự động” duy trì khoảng cách với xe trước mà không cần đến các hệ thống ra-đa hay camera. Giải pháp này - dĩ nhiên không hiện đại như ở các dòng limousine hạng premium - vì dựa trên sự ước lượng khoảng cách của người lái nhưng chính vì thế lại an toàn vì người lái không “phó mặc” hoàn toàn việc điều khiển xe cho máy vi tính.
Chuyện về chiếc Ford Transit đời 2007 chỉ có vậy.
Thái Dương
