Như chưa hề có cuộc khủng hoảng

Hội chợ xe hơi quốc tế IAA Frankfurt lần thứ 63 - sự kiện quan trọng nhất của ngành công nghiệp xe hơi thế giới trong năm 2009 - đã chính thức khai mạc vào ngày 17 tháng 9. Theo số liệu của ban tổ chức thì hội chợ năm nay có tới 781 đơn vị đến từ 30 quốc gia tham dự và là nơi các nhà sản xuất giới thiệu tới 100 mẫu xe mới(!). Tại khu triển lãm rộng 170.000 mét vuông của Frankfurt, người tham quan không hề bắt gặp một dấu hiệu nhỏ của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và bên cạnh những chiếc concept chạy điện thân thiện với môi trường là hàng đoàn siêu xe thể thao siêu khỏe và siêu đắt hệt như trong thời kỳ hoàng kim của nền kinh tế thế giới.

Trong thời gian gần đây, mỗi khi nói về hội chợ xe hơi, bên cạnh việc mô tả những chiếc xe bóng bảy, báo chí không thể bỏ qua đề tài cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Từ cuối năm ngoái, tại Paris, giới truyền thông quốc tế đã vẽ ra một khoảng tối đầy bi quan nhưng cuối cùng vẫn có tới gần một triệu rưỡi lượt người tới thăm hội chợ bởi xe hơi đã đang và mãi mãi có sức cuốn hút mạnh mẽ tới toàn thể nhân loại.

Năm nay, sau cơn bão tài chính toàn cầu, được sự tài trợ của chính phủ Đức thông qua chương trình “trả tiền cho xe cũ” để khuyến khích người tiêu dùng mua xe mới, trong 8 tháng đầu năm 2009, lượng xe mới bán ra tại thị trường quan trọng nhất châu Âu này đã tăng tới 27% so với cùng kỳ năm ngoái và theo đánh giá của VDA (Hiệp hội các nhà sản xuất xe hơi Đức) thì trong năm nay, thị trường ở đây sẽ tiêu thụ khoảng 3,5 triệu chiếc xe mới (so với 3,09 triệu chiếc trong năm 2008) nhờ tác động tích cực của gói kích cầu trị giá 5 tỷ euro nói trên.

Diễn ra trước thềm cuộc bầu cử quốc hội Đức, hội chợ xe hơi có một vị trí đặc biệt quan trọng đối với chiến dịch bầu cử của tất cả các đảng phái tại quốc gia này và đích thân bà Thủ tướng Angela Merkel đã tới cắt băng khai mạc hội chợ. Trong bài phát biểu của mình, bà Merkel đã khích lệ các hãng xe Đức tập trung sản xuất xe hybrid thân thiện với môi trường và cảnh báo rằng nếu ngành công nghiệp Đức không tập trung đầu tư đúng đắn vào công nghệ ắc quy thì các hãng xe Đức sẽ tụt hậu so với những đối thủ đến từ Nhật Bản trong thời gian tới. Bên cạnh đó, đề tài nóng nhất trong ngành công nghiệp xe hơi Đức hiện nay là việc duy trì công ăn việc làm cho công nhân nhà máy Opel sau khi General Motors bán công ty này cho tập đoàn Magna (Áo-Canada) và ngân hàng Sberbank của Nga và chắc chắn Opel cũng sẽ nhận được một khoản tài trợ lớn không kém quỹ tiền mặt dành cho chương trình “trả tiền cho xe cũ” của chính phủ Đức. Hiện nay, ngành công nghiệp xe hơi Đức (bao gồm cả công nghiệp phụ trợ và mạng lưới đại lý bán hàng) tạo ra hơn 2 triệu việc làm và các chuyên gia kinh tế lo ngại rằng một phần trong số đó có nguy cơ bị thất nghiệp vì việc người dân Đức ồ ạt đem xe cũ đổi lấy xe mới và nhận 2500 euro của chính phủ trong thời gian qua sẽ khiến cho thị trường ở đây đóng băng vào năm 2010 vì lượng xe bán ra trong năm nay chính là những chiếc xe mà đáng ra khách hàng sẽ mua vào sang năm. Cũng giống như tại các quốc gia có nền công nghiệp xe hơi phát triển khác, vướng mắc cơ bản của ngành công nghiệp xe hơi Đức là sự dư thừa năng lực sản xuất không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Ở thời điểm này, tổng năng lực sản xuất của ngành công nghiệp xe hơi thế giới đã lên tới 100 triệu chiếc mỗi năm nhưng sức tiêu thụ của thị trường thế giới chỉ bằng một nửa con số đó. Trong khi thị trường xe hơi ở các nước phát triển từ lâu đã bão hòa thì các nước đang phát triển chưa có mức bình quân đầu người cao đến độ có thể tiêu thụ được lượng xe hơi thừa.

Bất chấp mọi khó khăn và những mâu thuẫn chưa thể giải quyết trong ngành công nghiệp xe hơi, hội chợ Frankfurt năm nay có nhiều mẫu xe mới hơn so với những năm trước và hơn 10.000 nhà báo đến từ 90 quốc gia sẽ phải lựa chọn trong 80 cuộc họp báo (riêng ngày đầu giành cho báo giới có tới 55 cuộc họp báo!) để đưa tin về IAA. Chủ đề của hội chợ năm nay là “A Moving Experience” và để giúp khách hàng “trải nghiệm” được “sự chuyển động” một cách rõ ràng nhất các hãng xe đã thi nhau công bố những chiếc xe thể thao siêu khỏe, tuyệt đẹp và siêu đắt. Trước hết, phải kể tới chiếc SLS AMG “Gullwing” được Mercedes thiết kế từ nguồn cảm hứng của chiếc SL 300 vang bóng một thời. Sử dụng những công nghệ hiện đại như động cơ AMG 6.3L, hộp số tự động 7 cấp ly hợp kép, khung nhôm nhẹ và được “gói ghém” trong một ngoại hình tuyệt đẹp của các dòng xe thể thao kinh điển, niềm tự hào mới của hãng xe “Ngôi sao ba cánh” hẳn sẽ chinh phục được đông đảo khách hàng. Nếu như SLS AMG là chiếc siêu xe thể thao đầu tiên của Mercedes-Benz sau khi ngừng sản xuất dòng SLR với McLaren thì MP4-12C cũng là đứa con tinh thần đầu tiên của ông Ron Dennis kể từ khi chấm dứt bản hợp đồng nói trên với hãng xe Đức. Được lắp ráp từ công nghệ tiên tiến nhất trong F1, với phần thân monocoque đúc liền khối từ các-bon tổng hợp nặng có 80 kg và đặc biệt là cỗ máy V8, 3.8L do McLaren chế tạo,  MP4-12C là bước khởi đầu đưa ông Ron Dennis và tập đoàn McLaren vào con đường thành công mà đối thủ “không đội trời chung” Ferrari đã khai phá từ lâu. Và kể từ đây, phạm vi cuộc chiến quyết liệt giữa Ferrari và McLaren không còn bó hẹp trong khuôn khổ của các đường đua F1 quanh co nhỏ hẹp mà được mở rộng ra một sân chơi lớn, sân chơi của những nhà sản xuất xe hơi thể thao. Để trả lời thách thức mới nhất của ông Ron Dennis, nhà sản xuất vùng Modena, Ý đã mang tới Frankfurt mẫu F458 Italia, hậu duệ của dòng F430 và đích thân cựu vô địch F1 người Đức Michael Schumacher đã giới thiệu “chú ngựa” mới nhất trong “đàn ngựa chồm vó” cho các đồng hương của mình. Trong bối cảnh các đối thủ liên tục giới thiệu xe mới, Aston Martin – hãng xe thể thao Anh quốc – đã không ngần ngại chọn quê hương của Porsche để giới thiệu chiếc coupe 4 cửa Rapide, mẫu xe cạnh tranh với dòng Panamera và kể từ đây, điệp viên James Bond có thể mang theo cả gia đình mỗi khi đi làm nhiệm vụ đặc biệt. Khác với Aston Martin, Lamborghini Reventon mui trần chưa từng xuất hiện trong phim ảnh nhưng nhìn vào chiếc xe, ai cũng nghĩ nó vừa đến từ trường quay của một tập phim khoa học viễn tưởng. So với Reventon Roadster thì những chiếc siêu xe vừa kể trên chỉ thuộc vào hạng... bình dân với mức giá là những con số có 6 chữ số (tính bằng euro hoặc bảng Anh) trong khi chiếc xe mang thiết kế của kỷ nguyên vũ trụ theo đúng nghĩa đen của nhà sản xuất ở Sant Agata Bolognese được bán với giá 1,1 triệu euro. Mức giá này, trên thực tế, gần ngang ngửa với kinh phí chế tạo một chiếc concept hoàn toàn theo lối thủ công của các hãng xe khác...... 

Đón đọc tạp chí Công nghiệp Ô tô số tháng 10/2009