“Diễn biến Trung quốc” và xe hơi I-ran

Tại Nga đang nổ ra một cuộc cách mạng xe hơi và cho dù đông đảo người dân mong ước tậu xe nhưng không phải ai cũng đủ tiền để mua một chiếc xe mới hoặc thậm trí là một chiếc Lada cũ. Nói cách khác, tiềm năng của thị trường xe hơi Nga là vô cùng lớn.

Bước sang tuổi thứ 30, thu nhập bình quân hàng năm ở mức 21.000 USD – đó là hai đặc điểm tiêu biểu nhất của lớp khách hàng mua ô tô tại thị trường Nga. So với độ tuổi trung bình của châu Âu, khách hàng xe hơi Nga “trẻ hơn” 17 tuổi và chỉ mới thực sự được lựa chọn thoải mái giữa các mác xe nổi tiếng trên thế giới trong vài năm nay. Đối với họ, cuộc triển lãm xe hơi quốc tế Moscow vừa diễn ra trong những ngày qua đúng là một cuộc trưng bày đầy màu sắc, đa dạng hơn cả những triển lãm lớn ở Tây Âu bởi ngoài những hãng xe lớn, khách hàng còn có thể chiêm ngưỡng những sản phẩm “lạ” như chiếc Amulet của Chery (tại Nga hãng xe Trung quốc đã bán được 18.000 chiếc xe này) hay như chiếc Semand của IKCO (I-ran).

Đối với các hãng xe lớn, phương pháp hữu hiệu nhất để chiếm lĩnh thị trường Nga là đầu tư sản xuất tại chỗ và trong thời gian gần đây, “diễn biến Trung quốc” đã xảy ra tại Nga, do đầu tư ồ ạt nên tổng sản lượng hàng năm của các hãng xe đã vượt quá mức cầu của thị trường. Tại hội chợ Moscow năm nay, tất cả các hãng xe đều đưa ra những sản phẩm mới để chiêu khách và cố gắng này của họ đã không thừa bởi năm nào, lượng khách tham quan hội chợ Moscow cũng vượt quá con số 1 triệu và thị trường xe hơi Nga liên tục đạt mức tăng trưởng mạnh. Qua số liệu của 6 tháng đầu năm nay, có thể đánh giá rằng trong năm 2008, các hãng xe sẽ bán được trên 3,1 triệu chiếc xe hơi tại Nga. Nếu như trong năm 2006, tổng doanh thu từ việc bán xe mới ở Nga đạt 35 tỷ USD, tăng 36% so với năm 2005 thì trong hai quý đầu năm nay, các hãng xe ngoại quốc đã bán được 1,257 triệu chiếc xe mới, tăng 46% so với cùng kỳ năm ngoái. Đó là mới tính đến lượng xe bán ra, nếu tính theo doanh thu, các hãng xe còn thu lợi lớn hơn vì theo Ernst&Young do thu nhập bình quân tăng cao nên đại đa số người Nga đã không chọn loại xe có mức giá trung bình là 10.000 USD mà chuyển sang sử dụng loại xe 19.000 USD. Chỉ trong tháng 7, khách hàng Nga đã mua tới trên 200.000 chiếc xe “ngoại nhập” mới và đó là kết quả cực kỳ khả quan trong giữa mùa hè, mùa ế khách của các hãng xe. Theo số liệu thống kê của Hiệp hội các nhà sản xuất xe hơi Đức (VDA) thì từ năm 2004 đến nay, thị phần của các mác xe Đức tại Nga đã tăng gấp 3 lần, đạt gần nửa triệu chiếc xe mới trong năm nay nhưng nếu so với các hãng xe châu Á và Mỹ thì người Đức còn kém xa bởi mức tăng trưởng của Hyundai đạt 53%(!), Toyota 48%, Mitsubishi 43%, Nissan 39%, Chevrolet 28%, Ford 26% và Renault 23%. Như đã đề cập bên trên, vũ khí tốt nhất trong cuộc chiến giành thị phần là việc đầu tư vào các cơ sở sản xuất tại chỗ. Trong mùa hè vừa qua, PSA (Peugeot Citroen) cùng Mitsubishi đã khởi công nhà máy xe hơi ở Kagula, cách Moscow 180 km. Sau khi đi vào sản xuất, nhà máy này sẽ cung cấp 160.000 chiếc xe hơi vào năm 2011 và 300.000 chiếc (Citroen C4 và 3 anh em Peugeot 4007, Citroen C-Crosser, Mitsubishi Outlander) trong năm tiếp theo. Tổng vốn đầu tư vào nhà máy đem lại việc làm cho 3000 công nhân này là nửa tỷ euro, trong đó PSA chiếm 70% còn Mitsubishi chiếm 30%. Tại Kagula, VW cũng đã có xuworng lắp ráp riêng của họ và bước đầu, họ sản xuất 20.000 chiếc Skoda và VW mỗi năm. Từ năm 2009, sản lượng của nhà máy sẽ được đẩy lên 115.000 chiếc. Được biết, xưởng lắp ráp VW trị giá 370 triệu euro và có 3500 công nhân. Ford cũng đã sản xuất xe hơi tại đây, trong khi đó, Volvo, Suzuki và Hyundai đang gấp rút hoàn thiện việc xây dựng nhà máy. Khu vực Kalinigrad được coi là một trong những trung tâm sản xuất xe hơi lớn của Nga vì ngoài BMW, GM, Hyundai-KIA và SsangYong thì Chery Automobile cũng đã khở công xây dựng nhà máy tại đây. Năm 2005, Chery bán được vỏn vẹn 1500 chiếc xe trên thị trường Nga và năm ngoái, con số này tăng lên mức 37.000 chiếc. Kể từ năm 2009, xưởng sản xuất của Chery sẽ đi vào hoạt động, đủ cung cấp 200.000 chiếc xe mỗi năm. Cùng với việc phát triển của các hãng xe nước ngoài, thị phần của các hãng xe Nga giảm mạnh trong thời gian vừa qua. Theo nghiên cứu của Global Insight, nếu như cách đây 5 năm, xe Nga còn chiếm 60% thị trường thì năm ngoái tỷ lệ này chỉ còn 36% và sang năm, các hãng xe Nga chỉ chiếm ¼ thị trường (25%). Tuy nhiên, điều đó không làm cho các nhà hoạch định chính sách của Nga phải lo lắng vì lượng xe hơi màn nhãn hiệu nước ngoài nhưng được sản xuất tại Nga đã chiếm tới 20% thị trường. Hiện tại Lada vẫn là loại xe thông dụng nhất tại Nga với 664.000 chiếc xe mới được bán ra nhưng để duy trì vị trí này là cả một vấn đề lớn. Cách đây không lâu, Renault đã mua 25% cổ phần của AvtoVAZ để trở thành tập đoàn xe lớn thứ ba thế giới vì họ sở hữu cổ phần trong Dacia, Samsung và Nissan. Tại Moscow, hãng xe Pháp đã trưng bày chiếc xe rẻ tiền có giá bán 10.000 USD, mức giá thật cạnh tranh trên thị trường đầy tiềm năng này.

Thái Dương – Tạp chí Bóng đá 442

Theo thống kê, hiện dân số Nga là 145 triệu người và lượng xe hơi đang lưu hành tại Nga là 26,8 triệu chiếc. Như vậy, nếu đem chia bình quân, cứ 1000 người Nga mới sở hữu 185 chiếc xe hơi kém xa so với mức trung bình của châu Âu, Nhật và Mỹ. Thêm vào đó, tuổi đời trung bình của xe hơi ở Nga là khoảng 20 năm do đó nhu cầu thay xe mới tại đây rất lớn.